Bende in het Bos
Help verdwaalde bosdieren met dobbelstenen en routefiches terug naar hun ouders, terwijl omgevallen boomstammen je route blokkeren. Coöperatief én competitief te spelen.
Het boek voor de feestdagen. Spelletjes voor pakjesavond, cadeautips per leeftijd, het draaiboek voor 5 december, en eindelijk een fatsoenlijk verhaal over batterijen.
Weet je nog dat die dikke gids op de mat viel? Je bladerde hem drie keer door, je vouwde hoekjes om, je wist in november al precies wat je wilde. Dat gevoel is er niet meer. Nu zoek je op een telefoon, tussen twee dingen door, en koop je iets waarvan je op 6 december denkt: had ik dit nou echt gekocht?
Deze gids is een poging dat terug te halen. Niet omdat vroeger beter was, maar omdat rustig bladeren betere keuzes oplevert dan snel scrollen. Er staan cadeaus in, maar vooral dingen die op geen enkele doos staan: welk spel werkt op pakjesavond met vijf oververmoeide kinderen, hoeveel batterijen je van tevoren koopt, en wat je doet als je zoon van vier het cadeau openmaakt en gewoon niet blij is.
Alles wat hierin staat is bedoeld om uit te printen, door te sturen of gewoon op de bank te lezen terwijl de kinderen slapen. Veel plezier. En succes met de gedichten.
Zes momenten, en bij elk het ene ding dat jij als vader moet regelen. Meer is het niet.
Sinterklaas komt aan. Vanaf nu mag de schoen.
Koop deze week de batterijen. Serieus. Alles wat je nu koopt ligt straks klaar, alles wat je op 4 december koopt is uitverkocht of drie keer zo duur.
Kleine cadeautjes, pepernoten, een wortel voor het paard.
Spreek met je partner af hoe vaak. Twee keer per week is genoeg. Elke dag houdt niemand vol en het maakt pakjesavond minder bijzonder.
De avond zelf. Surprises, gedichten, het grote uitpakken.
Zie het draaiboek verderop. Belangrijkste regel: jij bent geen fotograaf, jij zit op de grond.
Speelgoed bouwen, batterijen erin, regels lezen.
Plan niks. Dit is de dag dat je het speelgoed samen in gebruik neemt. Wie op 6 december naar de bouwmarkt gaat, mist het beste deel.
Lange dagen, veel familie, kinderen die overprikkeld raken.
Neem één spel mee dat in vijf minuten uitgelegd is. Tweede kerstdag om drie uur ben je blij dat je het hebt.
Oliebollen, wachten tot twaalf uur, veel te laat naar bed.
Kinderen onder de zes halen twaalf uur niet en dat hoeft ook niet. Vier het om acht uur met je eigen aftelmoment. Werkt verrassend goed.
De leeftijd op de doos zegt iets over veiligheid. Dit zegt iets over wat er op 6 december nog gepakt wordt.
Iedereen weet het en iedereen koopt toch dat ding van zestig euro. Op deze leeftijd is het cadeau voor jou, niet voor het kind. Dat is prima, als je het maar weet.
Koop iets waar je zelf op de grond bij kunt zitten. Een baby wil niet het speelgoed, een baby wil jou met het speelgoed.
De gouden jaren van Sinterklaas. Ze geloven alles, ze willen alles, en ze zijn na twintig minuten uitpakken compleet overprikkeld. Minder is echt meer.
Geef één groot cadeau en houd de rest klein. Een kind van vier onthoudt het ene cadeau waar het blij van werd, niet de zeven andere.
Lezen komt op gang, tellen lukt, en ze willen dingen doen zoals de grote mensen. Dit is de leeftijd waarop een goed spel jaren meegaat.
Laat ze op pakjesavond zelf een cadeau uitkiezen voor iemand anders. Op deze leeftijd snappen ze geven voor het eerst, en dat is leuker dan krijgen.
Ze weten het, of ze weten het bijna. Sinterklaas wordt een spel dat je samen speelt, en dat is eigenlijk het leukste stadium. Surprises en gedichten komen hier tot hun recht.
Vraag het gewoon. Op deze leeftijd is het verrassingselement minder waard dan het juiste cadeau. Een verlanglijstje met drie opties is geen nederlaag.
Het kan ze wel iets schelen. Ze willen alleen niet dat je het ziet. De truc is een cadeau dat serieus is zonder dat het uit een winkel voor tieners komt.
Schrijf het beste gedicht van de avond voor je tiener. Niet lief, maar scherp en grappig. Dat is het cadeau, de rest is bijzaak.
De speelgoedwinkel heeft nog steeds een roze gang en een blauwe gang. Je kind heeft dat niet. Dit is geen preek - het is praktisch advies van een vader die te vaak het verkeerde heeft gekocht.
Wat een kind vraagt is vaak wat het op tv zag of wat een vriendinnetje heeft. Wat een kind pakt op een gewone woensdagmiddag - dat is het echte antwoord. Vraag de juf of de oppas. Die zien het.
Je dochter wil een pop? Koop de pop. Ze wil ook bouwen? Koop de bouwset. Het een sluit het ander niet uit, en het is niet jouw taak om er een statement van te maken. Het is je taak om te kijken wat haar blij maakt.
Een zoon van vier die met een keukentje wil spelen, speelt na. Wat hij ziet is een vader die kookt. Dat is precies wat je wilt. Koop het keukentje.
Papa’s kopen vaak wat ze zelf hadden willen hebben. Dat is lief en het gaat regelmatig fout. Koop één ding voor jezelf-van-vroeger en geef het eerlijk toe. De rest koop je voor het kind dat er nu zit.
Een kind onthoudt niet wat het kreeg. Het onthoudt wie er op de grond zat.
De vakjury koos op 1 september 2026 in 11 categorieën 33 winnaars. Hier staan er 11: alleen de winnaars waarvan we de uitgever hebben kunnen bevestigen. De rest komt erbij zodra dat rond is.
Het spel dat je kind zelfstandig kan pakken is meer waard dan het spel dat alleen werkt als jij meedoet. Deze categorie is in 2026 losgetrokken van de familiespellen, precies omdat een kind van zes iets anders nodig heeft dan een kind van elf.
Help verdwaalde bosdieren met dobbelstenen en routefiches terug naar hun ouders, terwijl omgevallen boomstammen je route blokkeren. Coöperatief én competitief te spelen.
Kindvriendelijke versie van het tegelleggspel Azul. Dezelfde puzzel, minder regels, kortere speelduur.

Solo-puzzelspel voor peuters en kleuters met 48 opdrachten: leg de dino’s zo neer dat ze geen eieren vertrappen.
Lees de papa-test →Kijk niet naar de leeftijd op de doos maar naar de speelduur. Een spel van tien minuten wordt drie keer op een regenachtige zondag gespeeld. Een spel van veertig minuten één keer, en dan nooit meer.
De categorie waar de meeste cadeaus in vallen en waar de meeste miskopen gebeuren. Een familiespel moet in vijf minuten uitgelegd zijn, anders is de sfeer al weg voordat de eerste beurt is gespeeld.
Tactisch spel voor twee spelers met verschillende speelborden, waardoor elk potje anders aanvoelt.
Klein kaartspel van Scout-ontwerper Kei Kajino. Verslagen kaarten draai je om terug in je hand, waarna ze een andere waarde krijgen.
Bluf- en ruilspel voor grote groepen, waarin je elke beurt je enige kaart probeert te ruilen voor een betere.
Test de uitleg, niet het spel. Kun jij de regels navertellen zonder het boekje erbij, dan overleeft het spel de kerstvakantie.
Bedoeld voor geoefende spelers. In de praktijk de categorie die papa’s voor hun kinderen kopen en daarna zelf het vaakst spelen. Daar is niets mis mee, maar wees eerlijk bij het inpakken.
Combineert gebiedscontrole met veel directe interactie tussen spelers.
Strategisch spel waarin je een keuken vol dieren draaiend moet houden.
Bedoeld als toegankelijke opstap naar zwaarder strategisch werk: de basisregels zijn snel uitgelegd, maar de verschillende scenario’s geven genoeg nieuwe keuzes.
Een strategiespel met een goede solo-modus is dubbel zoveel waard. Dan hoef je niet te wachten tot er drie mensen tegelijk tijd hebben - wat met kinderen in huis ongeveer nooit gebeurt.
Educatief speelgoed heeft één valkuil: het wordt gekocht door ouders en gespeeld door niemand. De jury let hier extra op of de uitleg in het Nederlands klopt en of het na het uitpakken ook echt werkt.
Kinderen gaan spelenderwijs op ontdekkingstocht door hun eigen lichaam.
Kinderen experimenteren spelenderwijs met elektronica en programmeren.
Nog niet alle winnaars in deze categorie bevestigd. We vullen aan zodra het klopt.
Vraag jezelf af of je kind het uit zichzelf zou pakken op een dinsdagmiddag. Zo niet, dan koop je een goed gevoel voor jezelf, geen cadeau.
Zes spellen die je zonder voorbereiding kunt spelen, met dingen die je al in huis hebt. Elk met een papa-twist die het net iets leuker maakt.
Het eeuwige gedoe: “ik was nog niet!” Namen invoeren, op de knop drukken, en iedereen komt precies één keer aan de beurt. Daarna een nieuwe ronde in een nieuwe volgorde. Zet de telefoon op tafel en laat het jongste kind drukken.
Vul de namen in van iedereen die vanavond een cadeau mag pakken. Ook opa.
Eerst namen invoeren.
Doe één cadeau in de hoop dat overduidelijk het beste is, groot en glimmend ingepakt. En één dat een pak koffiefilters is. De strijd om die twee is het spel.
Kleintjes tekenen, groten schrijven. En de pepernoten mogen na afloop op - dat is de echte prijs.
Geef opa "de stoomboot". Kijken hoe lang het duurt.
Stop de muziek net iets vaker bij het jongste kind. Niemand hoeft dat te weten.
Pak één cadeau opzettelijk verkeerd in. Een boek in een enorme doos met een steen erbij voor het gewicht. Niemand raadt het.
Jij doet mee en jij verliest. Expres, van je kind van negen. Ze praten er in maart nog over.
Een pakjesavond die klopt heeft een ritme. Dit is het ritme dat bij ons werkt. Pak eruit wat past.
Niemand heeft honger vanavond. Iets makkelijks, vroeg op tafel, zodat de avond niet om zeven uur pas begint met een kind dat al moe is.
Kussens op de grond, één plek voor de cadeaus, één zak voor het papier. Die zak is het verschil tussen een gezellige avond en een chaos waar je om half tien nog in staat.
Het moeilijkste half uur. Zet een spelletje in van deze gids - pepernoten-bingo of muziekstop. Wachten met iets te doen is geen wachten.
Een buurman, een oom, iemand die even weg kan glippen. Bonken op de deur, de zak op de stoep, weg. Kinderen onder de zes: laat ze de deur niet zelf opendoen, dat is te spannend. Jij kijkt eerst.
Eén cadeau per keer, iedereen kijkt mee. Het duurt langer en dat is precies de bedoeling. Alles tegelijk openscheuren is in vijf minuten voorbij en dan is het ineens stil. Wie aan de beurt is? Daar hebben we een knop voor, bij de spelletjes.
Na de eerste cadeaus, niet ervoor - dan luistert niemand meer. Wie voorleest, staat. Applaus is verplicht, ook voor het slechtste gedicht.
Kies één nieuw spel en speel het meteen, met batterijen die je al had klaarliggen. Dit is het moment dat ze zich herinneren. Niet het uitpakken - het samen spelen erna.
Ze zijn op. Jij ook. Alles mag blijven liggen tot morgen. Het opruimen is voor 6 december, en dat is een van de leukste dagen van het jaar.
Je hoeft geen dichter te zijn en geen knutselaar. Je hebt een formule nodig, en vijf ideeën die altijd werken.
Je hoeft geen dichter te zijn. Je hebt een formule nodig en één hebbelijkheid van degene voor wie je schrijft. Hier is de formule.
Sint zat te denken, wat moet het zijn,
voor Daan die altijd zegt: nog vijf minuten, dat is fijn.
Vijf minuten worden twintig, dat weet iedereen,
en om acht uur zit hij nog met die tablet alleen.
Maar toen dacht Sint: ik weet het wel,
iets waar je vijf minuten van houdt, maar dan écht - snel!
Het rammelt, het is klein, het zit vol met kaarten,
en het is klaar voordat mama gaat starten.
Schoenendoos, gat aan de voorkant, een rol papier met tekeningen erdoorheen op twee stokjes. Het cadeau zit in het "toestel". Werkt voor alles wat op een schermpje lijkt.
Leeg gespoelde pot, cadeau erin, aangevuld met bruin crêpepapier. Voor het kind dat élke ochtend pindakaas wil.
Een waterdicht ingepakt cadeau in een bak water, in de vriezer. Overhandigen met een hamer. Alleen voor kinderen die van geduld houden, of van hameren.
Vijf briefjes, elk met een hint naar de volgende plek. Het cadeau ligt op de laatste. De tocht is het cadeau; wat er ligt is bijzaak.
Doos in doos in doos in doos. Zeven lagen, de laatste piepklein. Het cadeau is klein, het uitpakken duurt tien minuten. Perfect voor een cadeaubon.
Elk jaar hetzelfde: het cadeau is open, het kind is blij, en dan blijkt dat er vier AA-batterijen in moeten die je niet hebt. Dit hoofdstuk is bedoeld om dat één keer en voor altijd op te lossen.
| Type | Advies |
|---|---|
| AA (penlite) | Koop er twintig. Je gebruikt ze allemaal. |
| AAA (mini-penlite) | Twaalf stuks is een veilige voorraad. |
| C en D (baby/mono) | Alleen kopen als je zeker weet dat je ze nodig hebt. Duur en zelden nodig. |
| Knoopcellen | Levensgevaarlijk als een kind ze inslikt. Bewaar ze hoog, controleer of het batterijklepje met een schroefje dicht zit, en bel direct 112 bij twijfel. |
| 9V (blok) | Heb je waarschijnlijk niet nodig voor Sinterklaas. |
Oplaadbare batterijen (NiMH) zijn na een jaar goedkoper, veel beter voor het milieu en in negen van de tien gevallen prima. De uitzondering: ze leveren 1,2 volt in plaats van 1,5. Sommig speelgoed - vooral dingen met een motortje of een luidspreker - doet het daardoor merkbaar zwakker. Test het. Doet het speelgoed het goed op oplaadbaar, dan nooit meer wegwerp.
Twee dagen kerst en een nacht die je kinderen niet halen. Dit is wat je in je tas hebt.
Sinterklaas is één avond. Kerst is twee dagen met familie, te veel eten en kinderen die om drie uur ’s middags door hun voorraad geduld heen zijn. Dit is wat je in je tas hebt.
Iedereen zegt om de beurt een woord dat met kerst te maken heeft. Herhaling of stilte = af. Vanaf vier jaar, duurt zolang je wilt.
Eén persoon denkt aan iemand aan tafel. De rest raadt met ja/nee-vragen. Oma’s doen hier onverwacht fel aan mee.
Iedereen vertelt drie dingen over zijn jaar, één is verzonnen. De rest raadt. Je leert meer over je schoonvader dan in tien jaar.
Twaalf uur halen is voor kinderen onder de acht geen doel. Het is een garantie op een huilbui om half elf en een verpeste nieuwjaarsdag. Vier het eerder.
Zet een klok op een ander tijdstip, of gebruik gewoon een kookwekker. Om acht uur aftellen, iets knallends (een zak chips die je dichtknijpt en laat knappen werkt verrassend goed), en dan naar bed. De volgende ochtend vertel je dat het nieuwe jaar er is. Ze merken het verschil niet.
Niet de nacht, de middag. Deeg maken, laten rijzen, samen bakken. Het huis ruikt er tot februari naar en dat is precies goed.
Met kinderen onder de twaalf: een vuurwerkbril, afstand, en jij die uitlegt wat er gebeurt. Sterretjes in een emmer water erna. Meer hoeft niet.
Iedereen schrijft één ding op voor volgend jaar. In een pot, dicht, en op 31 december volgend jaar samen openmaken. De kinderen vergeten het; jij niet, en dat is een cadeau voor jezelf.
Koop minder. Koop het goed. En zit erbij als het opengaat.
Van een vader die het een paar keer fout heeft gedaan voordat het goed ging.
Eén foto, dan de telefoon weg. Op de grond, tussen het papier. Het kind dat later terugkijkt wil jou in de foto zien, niet jou achter de camera.
Een kind van vier dat niet blij is met een cadeau is niet ondankbaar - het is vier. Niet corrigeren op dat moment. Later, rustig, uitleggen dat je iets aardigs zegt tegen wie iets geeft. Vanavond niet.
Drie cadeaus die kloppen verslaan acht die het net niet zijn. Het geld dat je overhoudt, stop je in het ene cadeau dat je twijfelde of het te duur was.
De verleiding om die bouwset zelf even af te maken is groot. Doe het niet. Zit ernaast, houd de zakjes vast, en laat ze zwoegen. Het resultaat is minder mooi en het is helemaal van hen.
Iets kleins. Een mandarijn en een pepernoot is echt genoeg. Wie in de schoen al groot uitpakt, heeft op 5 december niets meer om naartoe te leven.
Geen generator, geen app. Het mag slecht zijn. Een slecht gedicht van papa is meer waard dan een goed gedicht van een website, en kinderen horen het verschil.
Niet vergeten. Niet "van de kinderen". Van jou. Met een gedicht. Dit is de tip die het vaakst wordt overgeslagen en het langst wordt onthouden.
Als het echt niet past: praat erover. "Dit was niet helemaal raak, hè? Zullen we samen iets anders uitzoeken?" Kinderen kunnen daar prima mee omgaan. Ze kunnen niet omgaan met iets wat ineens verdwenen is.
Neem hem vrij als het kan. Alles uitpakken, batterijen erin, regels lezen, samen spelen. Dit is de dag waar het cadeau echt gegeven wordt.
Kinderen willen geen nieuwe tradities, ze willen dezelfde. Wat dit jaar werkt, herhaal je. Over tien jaar is dat de reden dat ze thuiskomen.
De prijs op de doos is zelden de prijs die je betaalt. Reken bij elektronisch speelgoed batterijen mee, bij bouwsets de tweede set die erbij moet, en bij spellen de opbergdoos die je koopt als de originele scheurt. Een cadeau van dertig euro dat compleet is, is een beter cadeau dan een van vijftig dat nog aanvulling nodig heeft.
Het klassieke Nederlandse rekenprobleem. In de schoen past minder dan je denkt, en een cadeau dat er niet in past maar wel is aangekondigd levert teleurstelling op precies het verkeerde moment.
Bordspellen en bouwsets gaan decennia mee. Een compleet tweedehands spel voor een derde van de prijs is vaak een beter cadeau dan een nieuw spel uit de aanbieding, omdat je in dezelfde prijsklasse een betere titel pakt. Controleer alleen of het compleet is.
Uitprinten, op de koelkast, afvinken.
Deze gids wordt gelezen door vaders die op dit moment beslissen wat er op 5 december onder het papier zit. De producten die erin staan, staan er omdat een vakjury ze koos - niet omdat iemand ervoor betaalde. Wil je dat we jouw product écht in handen krijgen en testen zoals we alles testen: in een echt gezin, met een eerlijk oordeel? Dan horen we graag van je.
Dat was de gids. Nu de gedichten nog.